Türkiye’de konut fiyatları Mayıs ayında nominal olarak yüzde 24,5 artarken reel bazda yaklaşık yüzde 6 geriledi. Buna karşın konutun metrekare üretim maliyeti 40 bin 500 TL’ye yükseldi. EVA Gayrimenkul Değerleme Genel Müdürü Cansel Turgut Yazıcı, maliyet artışının üreticiyi zorladığını, krediye erişimde yaşanan kısıtların ise yeni konut üretimini baskıladığını söyledi.
Konut fiyatları reel bazda gerilerken üretim maliyetleri tarihi seviyelere çıktı. EVA Gayrimenkul Değerleme Genel Müdürü Cansel Turgut Yazıcı, maliyet baskısı ve finansmana erişim zorluğu nedeniyle yeni konut üretiminde iştahın azaldığını söyledi.
Konut fiyatlarında son iki yıldaki hızlı yükselişin ardından piyasanın daha dengeli bir döneme girdiğini belirten Yazıcı, kendi oturumu için ev almak isteyenler açısından mevcut dönemin önemli fırsatlar sunduğunu söyledi.
“Reel Fiyat Gerilemesi Oturum Amaçlı Alıcı İçin Fırsat”
Mayıs ayında konut fiyatları nominal olarak yüzde 24,5 artmasına rağmen reel bazda gerileme yaşandığını belirten Yazıcı, yatırım amacıyla değil, oturum amacıyla konut almak isteyenler için uygun bir dönemden geçildiğini ifade ederek, “2023 yılında gördüğümüz hızlı fiyat artışları geride kaldı. Piyasa daha sakin ilerliyor. Eğer amaç yatırım değil de oturmaksa mevcut dönem önemli bir alım fırsatı sunuyor.” dedi.
“Konut Üretim Maliyeti 40 Bin 500 TL’ye Yükseldi”
Bayındırlık Bakanlığı şubat ayı verilerine göre konutun metrekare maliyetinin 40 bin 500 TL seviyesine ulaştığını belirten Yazıcı, bu rakamın yaklaşık 930 dolara denk geldiğini söyledi. Bir yıl önce maliyetlerin yaklaşık 20 bin TL seviyesinde olduğuna dikkat çeken Yazıcı, inşaat maliyetlerinin enflasyonun üzerinde arttığını belirterek şunları söyledi:
“Konut, AVM ve iş merkezi maliyetlerinin birbirine yaklaşması sektör açısından sağlıklı değil. Üretici yaptığı yatırımı geri döndürmekte zorlanıyor.”
“Yüksek Faiz Yeni Projeleri Yavaşlatıyor”
Konut üreticisinin projelerini satışlardan elde ettiği finansmanla sürdürdüğünü belirten Yazıcı, satışların yavaşlaması ve finansman maliyetlerinin yükselmesi nedeniyle yeni proje iştahının azaldığını ifade ederek, “Faizlerin yüksek olduğu bir ortamda üreticiler daha temkinli davranıyor. Bu da yeni konut üretimini yavaşlatıyor.
“Daha Az Konut, Daha Yüksek Kira Demek”
Konut kredisine erişimde yaşanan kısıtlar, yatırım amaçlı alımları önemli ölçüde azaltırken, bu durum uzun vadede kira piyasasını da etkileyecek. Yatırımcı piyasadan çekildiğinde yeni konut arzı azalıyor. Daha az konut ise daha yüksek kira anlamına geliyor.” şeklinde konuştu.
“Türk Yatırımcısı Gayrimenkulden Vazgeçmiyor”
Altın fiyatlarındaki dalgalanmaların konut talebini belirgin şekilde azaltmasını beklemediğini ifade eden Yazıcı, Türkiye’de gayrimenkulün kültürel olarak güvenli liman özelliğini koruduğunu söyleyerek, “Türk yatırımcısı gayrimenkule uzun vadeli bakıyor. Bu nedenle küresel gelişmeler birebir aynı etkiyi Türkiye’de göstermiyor.” İfadelerini kullandı.
“Piyasada Hareket İçin Gözler Yılın Son Çeyreğinde”
Jeopolitik risklerin azalması ve faiz indirimlerinin başlaması halinde yılın son çeyreğinde konut piyasasında hareketlenme beklediklerini belirten Yazıcı, özellikle Eylül sonrasına dikkat çekerek, “Faiz indirimiyle birlikte mortgage imkanları genişlerse mevduatta bekleyen paranın bir kısmı yeniden gayrimenkule yönelebilir. Yılın son çeyreğinde daha hareketli bir piyasa görebiliriz.” dedi.
“Kentsel Dönüşüm Piyasayı Ayakta Tutuyor”
Serbest piyasada yatırım kararlarının ertelendiğini ifade eden Yazıcı, mevcut hareketliliğin önemli bölümünün kentsel dönüşüm projelerinden kaynaklandığını belirterek, “Yarısı Bizden Kampanyası ve benzeri finansman modelleri dönüşüm projelerine ilgiyi artırıyor. Bugünkü hareketliliğin önemli kısmı bu alandan geliyor.”
“Sosyal Konut Kiraları Tek Başına Düşürmeye Yetmez”
Sosyal konut projelerinin önemli olduğunu ancak mevcut konut açığı nedeniyle kira piyasasında tek başına belirleyici olamayacağını söyleyen Yazıcı, arz-talep dengesinin hala bozuk olduğunu vurgulayarak sözlerini “Sosyal konut projeleri piyasayı bir miktar rahatlatacaktır ancak mevcut arz açığı nedeniyle kiralarda tek başına büyük bir düşüş beklemek doğru olmaz.” diyerek tamamladı.
EVA Gayrimenkul Değerleme Danışmanlık Hakkında: EVA Gayrimenkul Değerleme Danışmanlık AŞ, gayrimenkul sektörün uzman isimleri tarafından 2008 yılında kuruldu. EVA, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından yetkilendirilen Değerleme Şirketlerinden olup ayrıca, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK) tarafından finans kurumlarına, “gayrimenkul, gayrimenkul projesi veya bir gayrimenkule bağlı hak ve faydaların değerlemesi” hizmet verme yetkisine sahip şirketler arasındadır. Ayrıca uluslararası bir kurum olan RICS (Royal Institution of Chartered Surveyors) tarafından Türkiye’de “Regulated by RICS” olarak ünvanı verilen ilk kuruluştur.
EVA Değerleme’nin kendi alanında 26 adet uluslararası ödülü bulunmaktadır. Finans piyasaları konusunda dünyanın önemli otoritelerinden Euromoney Yayın Kurumunun lider dergisi olan Euromoney Magazine her yıl dünyanın birçok ülkesinde çeşitli kategorilerde en başarılı kurumları bilimsel bir çalışma ile belirlemektedir. EVA Değerleme, 2011 senesinde Euromoney tarafından Değerleme Konusunda Türkiye En İyi Gayrimenkul Danışmanlık Firması, 2013 senesinde Türkiye’nin En İyi Danışmanlık (Best Real Estate Advisory-Overall), En İyi Araştırma (Research) ve En İyi Değerleme (Valuation) Firması ödüllerinde, 2014 senesinde ise “Türkiye’nin En İyi Gayrimenkul Araştırma Firması” ödülüne, 2016, 2017 ve 2018 senelerinde tekrar Türkiye’nin En İyi Danışmanlık (Best Real Estate Advisory-Overall), En İyi Araştırma (Research) ve En İyi Değerleme (Valuation) Firması ödüllerinde layık görülmüştür. 2020 yılında ise Euromoney’in “Real Estate Awards 2020” ödülleri kapsamında, Türkiye’nin en iyi Gayrimenkul Araştırma ve Gayrimenkul Değerleme firması seçilmiştir. Ayrıca uluslararası International Property Awards, EVA Gayrimenkul Değerleme Danışmanlığı 2013-2014 senesi ödüllerinde “Türkiye’nin En İyi Gayrimenkul Danışmanlık Firması” ve “Avrupa’nın En İyi Gayrimenkul Danışmanlık Firması”; 2014-2015, 2015-2016, 2016-2017, 2017-2018 ve 2018-2019 senesinde ise arka arkaya tekrar “Türkiye’nin En İyi Gayrimenkul Danışmanlık Firması” olarak seçmiştir. Tüm bu ödüller yanısıra 2017 senesinde Global Brands Magazine tarafından “Best Property Appraisal Company, Turkey 2017”, 2018 senesinde Global Brands Magazine tarafından “Most Innovative Real Estate Valuation Brand, Turkey 2018, 2023 senesinde tekrar Global Brands Magazine tarafından “Best Real Estate Advisor Turkey 2023 ödülüne layık görülmüştür. 2024 senesinde Boston Brand Research&Media tarafından “Best Real Estate Advisor, Turkey 2024 ödülüne layık görülmüştür.
EVA Gayrimenkul Değerleme, her türlü gayrimenkul ve gayrimenkule dayalı hak ve faydaların değerlemesi, makine ve ekipman değerlemesi hizmetleri vermekte, gayrimenkul projelerinde fizibilite, şerefiyelendirme, yer seçimi analizi, çalışmaları yapmakta, en iyi ve en verimli kullanım etütleri hazırlamakta, kurumsal imar barışı danışmanlığı hizmeti vermekte, finansal kurumlar için kredilerde yatırım ilerleme raporları hazırlanması hizmetleri vermektedir. Şirketin ortakları ve Yöneticileri arasında Türkiye’nin ilk SPK Lisanslı Değerleme Uzmanlarından Cansel Turgut Yazıcı, Özdil Şahin, Özhan Yurtseven ve Zuhal Balsarı bulunmaktadır. Şirketin Türkiye Otel Sektörü Pazar Analizi Raporu, Türkiye Alışveriş Merkezleri Potansiyeli Analizi raporları, İstanbul Markalı Konut Piyasası Araştırma ve Öngörüler Raporu, İstanbul Yurt sektörü raporu gibi yayınlanmış sektörel araştırma raporları vardır.
