Çevre Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Kanun kapsamında konut ve inşaat sektörünü yakından ilgilendiren birçok madde bulunuyor.

İnşaat sektöründe birçok düzenlemenin yer aldığı Çevre Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Kanun kapsamında çevrenin korunması, çevre kirliliğinin önlenmesi ve giderilmesi için plastik poşet, plastik ambalaj kullanımının azaltılması, depozito uygulaması, kirliliğin önlenmesine yönelik teminat alınması gibi mekanizmalar kullanılacak.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından çevre kirliliğinin önlenmesi için belirleyeceği ambalajlar için depozito uygulamasını 1 Ocak 2021 tarihinden itibaren zorunlu olacak.

Depozito kapsamındaki ambalajlı ürünlerin satış noktaları depozito uygulaması toplama sistemine katılım sağlayacak.

Kaynakların verimli yönetimi ve plastik poşetlerden kaynaklanan çevre kirliliğinin önlenmesi amacıyla plastik poşetler satış noktalarında kullanıcıya veya tüketiciye ücret karşılığı verilecek.

Uygulanacak taban ücret 25 kuruştan az olmamak üzere Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından oluşturulacak komisyon aracılığıyla belirlenecek ve her yıl için güncellenecek.

Geri kazanım katılım payını ödemediği tespit edilenlere katılım payı tutarının yüzde 20 fazlası idari para cezası uygulanacak.

Depozito uygulanmadan yıllık piyasaya sürülen ambalaj için piyasaya sürenlere ton başına 100 lira, plastik poşetleri ücretsiz verdiği tespit edilen satış noktalarına depo alanı hariç kapalı satış alanının her metrekaresi için 10 lira idari para cezası verilecek.

Kanunla birlikte üretici, ithalatçı ve piyasaya sürenlerin bireysel olarak atık toplama faaliyetlerini yapabilmeleri ve yetkilendirilmiş kuruluş oluşturma yükümlülüğü kaldırıldı.

İmar Kanunu’na “Mekansal Strateji Planı” Başlığı Eklenecek

Kanuna göre, İmar Kanunu’na “Mekansal Strateji Planı” başlığı ekleniyor. “Ekonomik, sosyal politikalar ve çevre politikaları ile stratejilerini mekanla ilişkilendirerek fiziki gelişmeyi ve sektörel kararları yönlendiren, ülke bütününde ve gerekli görülen bölgelerde hazırlanan, raporu ile bütün olan plan” şeklinde tanımlanan mekansal strateji planı doğrultusunda “nazım imar planı” ve “çevre düzeni planı” tanımlarında da uyum değişiklikleri yapılacak.

Mekansal planlar, kapsadıkları alan ve amaçları için mekansal strateji planlarına uygun olarak “çevre düzeni planları” ve “imar planları” kademelerinden oluşacak. İmar planları ise “nazım imar planı” ve “uygulama imar planı” olarak ayrılacak. Her plan, bir üst kademedeki plana uygun şekilde hazırlanacak.

Mekansal strateji planlarında; kalkınma planı ile varsa bölge planları, bölgesel gelişme stratejileri ve diğer strateji belgelerinde ortaya konulan hedeflere bakılacak.

Büyükşehirlerde 1/25000 ölçekli nazım imar planının yapılmış olması halinde, gerekli görülen bölgelerde 1/5000 ölçekli nazım imar planlarının yapılmasına engel teşkil etmeyecek.

İmar mevzuatına konu edilen veriler arasına, gelişen teknolojinin getirdiği yeni teknikler dikkate alınarak “orto-görüntüler” de dahil ediliyor.

Nitelikli Yapılaşma İçin Sınıflandırılmış Yetki Belgesi

Kamu kurum ve kuruluşlarınca inşaatın yapımına ve denetimine ilişkin hizmet alımı yapılmış ise inşaatın yapımına ve denetimine ilişkin her türlü fenni mesuliyet, kamu kurum ve kuruluşu adına danışman firmanın mimar ve mühendisleri tarafından üstlenilebilecek.

Nitelikli yapılaşmanın sağlanabilmesi ve müteahhitlerin ihtisaslaşmasının sağlanması için yetki belgeleri, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından sınıflandırılacak.

Ruhsatsız veya mevzuata aykırı başlanan yapılar, idare tarafından tespit edildiğinde mühürlenecek ve inşaatı durdurulacak. Ruhsata bağlanamayacağı veya aykırılıklarının giderilemeyeceği anlaşılan yapılar, bir aylık süre beklenmeden belediye veya valilik imkanlarıyla yıkılacak.

Bisiklet Yolları ve Bisiklet Park İstasyonları Zorunlu Olacak

1 Haziran 2019’dan itibaren imar uygulaması görmemiş alanlarda hazırlanıp onaylanacak yeni imar planlarında, bisiklet yolları ile bisiklet park istasyonları zorunlu hale gelecek. Topografya ve arazi eğimi nedeniyle bisiklet yolu yapılamayan yerlerde ise yaya yolları düzenlenecek.

Yürürlükteki 1/25000 ölçekli çevre düzeni planları, 5 yıl içinde üst ölçekli çevre düzeni planı veya nazım imar planına dönüştürülecek. Bu süre içinde planlarda revizyon yapılamayacak.

Antalya’nın Aksu ilçesindeki Çalkaya bölgesindeki halkın 1990’lı yıllarda yapılan imar planlarına bağlı olarak 70’in üzerinde imar uygulaması sonucu ortaya çıkan mağduriyetleri giderilecek.

Buna göre kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı ilan edilen alanlarda, tescilli olan mevcut parseller esas alınarak imar uygulanacak.

Yenilenebilir Enerji Üretim Santralleri

Kıyıda ve denizde, uygulama imar planı kararı ile enerji iletim hatları yapılabilecek. Denizlerde, imar planı kararıyla Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca yenilenebilir enerji kaynak alanı olarak ilan edilen alanlarda yenilenebilir enerji üretim santralleri yapılabilecek.

Hazineye ait kamu konutlarından kat irtifakı kurulmuş olanlar da bağımsız bölümler halinde satılabilecek ve bu konutlarda oturanlar öncelikli alım hakkından yararlanabilecek.

Yazılı Uyarı, İdari Para Cezası ve Lisans İptali

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, riskli yapı tespiti için lisanslandırılan kurum ve kuruluşların faaliyetlerini denetleyebilecek. Görevlerini gereği gibi yerine getirmemeleri durumunda, işlenen fiilin ağırlığına göre yazılı olarak uyarı, idari para cezası ve lisans iptal cezası uygulanabilecek.

İki kez yazılı uyarı cezasından sonra uyarı cezasını gerektiren başka bir fiilin tespit edilmesi, riskli yapı tespitinde yapıya ilişkin verilerin eksik veya yanlış alınarak hesap yapılması sonucu riskli bir yapının risksiz veya risksiz bir yapının riskli olarak tespit edilmesi ve teknik inceleme yapılmadan “riskli yapı tespit raporu” hazırlanması durumunda 15 bin lira idari para cezası verilecek.

Lisanslandırma şartlarının kaybedilmesi üzerine verilen süre içinde şartların sağlanmaması, lisans başvurusunda gerçeğe aykırı bilgi ve belge sunulması, olmayan bir yapı hakkında “riskli yapı tespit raporu” hazırlanması ile daha önce 3 kez idari para cezası alınmış olması durumunda lisans iptal edilecek.

Lisansı iptal edilen kuruluşların ortakları, bu kuruluştaki hisselerini devretseler dahi 5 yıl süreyle başka bir lisanslı kuruluşa ortak olamayacak, bunların kurdukları kuruluşlara lisans verilmeyecek.

Harç Muafiyeti

Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun’da yapılan değişiklikle anlaşma ile tahliye edilen yapıların maliklerine, kiracılarına ve yapıda ikamet etmek şartıyla sınırlı ayni hak sahiplerine geçici konut veya iş yeri tahsisi ya da kira yardımı yapılabilecek.

Bu kanun kapsamında hisseleri oranında paydaşların en az üçte iki çoğunluğu ile alınan karara katılmayanların hisselerinin anlaşan diğer maliklerce satın alınmak istenilmemesi durumunda riskli alanlar ve rezerv yapı alanlarında, bu hisselerin rayiç bedeli bakanlıkça ödenmek kaydıyla Hazine adına satın alınacak.

Bu kanun kapsamındaki yapıların maliklerine ve bu yapılarda kiracı veya sınırlı ayni hak sahibi olarak en az bir yıldır ikamet eden veya bunlarda iş yeri bulunanlara, bu amaçla kullandırılan krediler dolayısıyla lehe alınacak paraları, banka ve sigorta muameleleri vergisinden istisna tutulacak.

Dönüşüm uygulamalarını teşvik etmek için yeni yapıların ilk satışlarında harç muafiyeti getirilecek.

Bakanlık, riskli alanlar rezerv yapı alanları ve riskli yapıların bulunduğu parsellerdeki uygulamalarda faydalanılmak üzere, özel kanunlarla öngörülen alanlara ilişkin olanlar da dahil, her tür ve ölçekteki planlama işlemlerine esas teşkil edecek standartları belirlemeye, bu standartları plan kararları ile tayin etmeye ve özel standartlar ihtiva eden planlar ve kentsel tasarım projeleri yapmaya, yaptırmaya ve onaylamaya yetkili olacak.

Kanunda, mahalli idarelerin İçişleri Bakanlığından Çevre ve Şehircilik Bakanlığına bağlanması dolayısıyla bazı teknik düzenlemeler de yer alıyor.